Sanatın İlk Adımları: Göbeklitepe

Göbeklitepe Dikilitaş
Göbeklitepe Dikilitaş

Göbeklitepe, tarımın başlangıcından ve hatta çanak-çömleğin icadından bile daha eski bir geçmişe sahip.

Diğer yandan insanı simgeleyen T biçimli taşların üzerini süsleyen hayvan figürlerinde sanat denilebilecek bir üslup söz konusu. Taşlar üzerinde akrep, tilki, boğa, yılan, yaban domuzu, aslan, turna ve yaban ördeği figürleri yer almakta.

Göbeklitepe Kabartma Hayvan Figürü
Göbeklitepe Kabartma Hayvan Figürü

Bilhassa aslan figürleri Neolitik Dönem’de aslanların Anadolu’da yaşadığını kanıtlıyor. Bazı araştırmacılara göre bu hayvan figürleri, tapınağı ziyaret eden kabileleri simgeliyor.

Göbeklitepe’deki buluntular, kalabalık grupları bir araya getirmedeki organizasyon becerisini ve sanat becerilerinin gelişkinliğini bize anlatıyor. Ayrıca bulunan sembollerin -küçük ölçekli de olsa- benzerleri Kuzey Irak ve Suriye’ye kadar yayılan bir bölge de mevcut. Buradan yola çıkarak Göbeklitepe’nin Neolitik Dönem’de kültürel etkileşim merkezi olduğu ileri sürülüyor.

Tapınak zeminlerinin sıvıyı geçirmeyecek şekilde inşa edilmiş olması, törenlerde sıvı maddelerin kullanıldığına işaret ediyor. Konumu itibarıyla pek çok yeri görebilen ve pek çok yerden de görülebilen Göbeklitepe, MÖ 8 bin dolaylarına kadar kült merkez olarak kullanılmış.

Sonrasında üzerinin toprakla kapatılarak tarih sahnesinden silinmesi ise bugün bile Göbeklitepe için “Peki neden?” sorusunu güçlü biçimde sormamızı gerektiriyor.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*